مدیریت ریسک، بخش جداییناپذیر معاملهگری در بازار فارکس و سایر بازارهای مالی است. فرقی نمیکند که استراتژی معاملاتی شما چیست، باید مدیریت ریسک و اصول آن را دقیق و بدون هیچگونه خطایی اجرا کنید. بدون اجرای صحیح مدیریت ریسک، شاید در چند معاملۀ خاص، بتوانید سود کنید اما در نهایت شکست خواهید خورد. در واقع این مدیریت ریسک است که بقای شما در مارکت را تضمین میکند. استراتژی ریسک فری (Risk Free) یکی از راههای جذاب برای کنترل و مدیریت ریسک در معاملات است. در این مقاله از ترندو آموزش ریسک فری کردن معاملات در فارکس را خواهیم داشت. با ما همراه باشید.
مدیریت ریسک، آخرین قطعۀ پازل موفقیت
بدون شک میتوان گفت مدیریت ریسک در ترید، آخرین قطعه از پازل موفقیت است. اگرچه با پیشرفت دانش عمومی جامعۀ معاملهگران، هنوز هم تریدرها در خلق یک استراتژی معاملاتی سودآور ناتوان ماندهاند، اما خبر خوب این است که برای موفقیت در بازارهای مالی، شما به یک استراتژی مطلقاً سودده نیاز ندارید. حتی اگر استراتژی معاملاتی شما تنها در ۵۰درصد مواقع سودآور باشد، با رعایت اصول مدیریت ریسک، در نهایت برایند معاملاتی شما مثبت خواهد شد.
برای سودآوری، شما باید پاسخ به پرسش “چگونه ریسک فری کنیم” را پیدا کنید و اصول ریسک فری در فارکس را بهدرستی درک کرده در کنار استراتژی معاملاتی خود اجرا کنید. مدیریت ریسک در بازار فارکس، مهمترین بخش از فرایند معاملهگری شماست. بدون اجرای صحیح آن هرگز موفق نخواهید شد.
در مقالۀ توصیههایی از مدیریت ریسک، مدیریت سرمایه و روانشناسی معاملهگری را از زاویهای خاص و کاربردی بررسی کردیم و نشان دادیم که چه فرایندی در حال رخدادن است و عوامل شکست معاملهگران را نام بردیم. مهمترین نکات مدیریت ریسک در فارکس عبارتاند از:
- شما با بستن معاملات سودده، هیچگاه ورشکست نمیشوید، اما با کسب سودهای ناچیز هم، هیچگاه ثروتمند نمیشوید.
- هرگز در ضرر، حجم معاملات خود را افزایش ندهید.
- نتیجۀ معاملۀ فعلی شما، هیچ ربطی به نتیجۀ معاملۀ قبلی شما ندارد.
- بزرگترین معاملهگران هم ضرر میکنند، پس بهدنبال سیستمی برای سودآوری مطلق نباشید.
- تا زمانی که در حساب دمو به سود پایدار نرسیدهاید، معامله با حساب واقعی را شروع کنید.
- در هر معامله، حداکثر روی ۲درصد از سرمایۀ خود ریسک کنید.
حتماً بخوانید:
مدیریت سرمایه بهترین استراتژی معاملاتی در فارکس
استراتژی ریسک فری (Risk Free) در فارکس چیست؟
در این قسمت در جستجوی پاسخ به پرسش “ریسک فری در فارکس چیست” خواهیم پرداخت.
ریسک فری (Risk Free) در فارکس به حالتی گفته میشود که معامله بدون ریسک است و در آن احتمال از دستدادن سرمایه وجود ندارد. در ریسک فری (Risk Free)، یا معامله با سود بسته خواهد شد یا سربهسر و بدون ضرر. معاملهگران از استراتژی ریسک فری معمولاً در شرایطی استفاده میکنند که احتمال دارد مارکت نوسانات غیرمنتظرهای انجام دهد. سه روش اصلی برای ریسک فری کردن معاملات، عبارتاند از:
- انتقال حد ضرر به نقطۀ ورود
- بستن قسمتی از معامله (Partial Exit)
- استفاده از حد ضرر متحرک (Trailing Stop)
در ادامه به آموزش ریسک فری به کمک هر یک از تکنیکهای فوق خواهیم پرداخت. با ما همراه باشید.
حتماً بخوانید:
آموزش کاربردی اعمال حد سود و حد ضرر
انتقال حد ضرر به نقطۀ ورود
انتقال حد ضرر به نقطۀ ورود، سادهترین و پرکاربردترین روش برای ریسک فری کردن معاملات است. در این روش، پس از ورود به معامله و تنظیم حد سود و حد ضرر اولیه، اگر قیمت مخالف پوزیشن ما حرکت کند و معامله وارد ضرر شود، حد ضرر خود را تغییر نمیدهیم و تا بستهشدن معامله صبر میکنیم.
اما اگر قیمت موافق پوزیشن ما شروع به حرکت کرد، میتوانیم با انتقال حد ضرر به نقطۀ ورود، معاملۀ خود را ریسک فری کنیم و بدون نگرانی، منتظر نتیجۀ معامله بمانیم. نکتۀ مهم این است که نباید بلافاصله بعد از ورود معامله به سود، حد ضرر را به نقطۀ ورود منتقل کنیم. زیرا قیمت مستقیم حرکت نمیکند و یک نوسان کوچک، باعث بستهشدن معامله در نقطۀ ورود خواهد شد. بنابراین باید صبور باشید و به مارکت فرصت دهید تا مقدار مناسبی در جهت معاملۀ شما حرکت کند و سپس معامله را ریسک فری کنید. معاملهگران معمولاً پس از رسیدن قیمت به حد سود اول (TP1) این کار را انجام میدهند. اما این عدد میتواند برای هر استراتژی متفاوت باشد و شما باید در مرحلۀ تدوین استراتژی، بهینهترین نقطه برای سربهسر کردن معاملات در استراتژی خود را پیدا کنید.
نکات مهم برای ریسک فری کردن معاملات با روش انتقال حد ضرر به نقطۀ ورود، عبارتاند از:
۱- از آنجاییکه هر معامله، شامل مقداری کمیسیون میشود، سعی کنید حد ضرر را به نقطهای در سود منتقل کنید که در صورت فعالشدن، حداقل به میزان کمیسیون، سود کسب کرده باشید.
۲- یادگیری استراتژیهای ریسک فری معاملات، به این معنی نیست که شما حتماً باید از این روشها در معاملات خود استفاده کنید. معاملهگران بزرگی وجود دارند که از ریسک فری کردن معاملات اجتناب میکنند. برای مثال در مواقعی، قیمت مجدداً به نقطۀ ورود برمیگردد و سپس به سمت حد سود حرکت میکند. در این مواقع، اگر شما معامله را سربهسر کرده باشید، بدون سود از معامله خارج خواهید شد. بنابراین ریسک فری کردن یا نکردن یک معامله، تماماً به استراتژی شما بستگی دارد و الزامی به این کار نیست.
۳- اگر قبل از انتشار اخبار مهم اقتصادی، پوزیشن باز دارید، یکی از بهترین روشها، ریسک فری کردن معامله است. زیرا اگر خبر، مخالف پوزیشن شما اعلام شد، بدون ضرر از معامله خارج خواهید شد، اما اگر خبر در جهت معاملۀ شما باشد، سود خوبی کسب خواهید کرد. نکتۀ مهم این است که در لحظۀ اعلام خبر، ممکن است اسلیپیج (Slippage) رخ دهد و حد ضرر شما، با اختلاف فعال شود. بنابراین شما باید تمامی جوانب را بررسی کنید و با آگاهی کامل تصمیمگیری کنید.
بستن قسمتی از معامله (Partial Exit)
از آنجاییکه در مواقعی، قیمت به نقطۀ ورود معامله برمیگردد، در روش قبلی (انتقال حد ضرر به نقطۀ ورود)، معاملات بسیاری سربهسر بسته میشوند و سپس قیمت در جهت سود، حرکت میکند. راهکار اول این است که معاملات را ریسک فری نکنید، اما اگر قصد ریسک فری کردن معاملات را دارید، شما میتوانید از روش Partial Exit استفاده کنید.
در این روش، پس از رسیدن معامله به حد سود اول (TP1)، بهجای انتقال حد ضرر به نقطۀ ورود، باید نصف حجم معاملۀ خود را ببندید. با این روش، بدون جابهجایی حد ضرر، معاملۀ شما ریسک فری میشود.
مثال واقعی ریسک فری: فرض کنید در جفت ارز EUR/USD یک پوزیشن خرید با حجم ۰.۲ لات در قیمت ۱.۱۶۹۰۰ باز کردهاید و با احتساب ۵۰ پیپ ریسک، حد ضرر اولیه را روی ۱.۱۶۴۰۰ گذاشتید. قیمت به ۱.۱۷۴۰۰ صعود میکند و تا اینجا ۵۰ پیپ سود کردهاید. حالا نصف حجم معامله (۰.۱ لات) را میبندید و ۲۵ پیپ سیو سود میکنید، سپس حد ضرر باقیمانده را به کمی بالاتر از نقطه ورود منتقل میکنید. این تفاوت به منظور جبران هزینههای معامله، شامل اسپرد و کمیسیون میباشد. اگر قیمت برگردد، سربهسر یا با سود کوچک خارج میشوید و اگر ادامه دهد، سود بیشتری کسب میکنید. این روش ساده Partial Close + انتقال SL است.
در تصویر زیر، یک مثال عملی روی چارت EUR/USD نشان داده شده که پوزیشن خرید باز شده، قیمت صعود کرده و با انتقال حد ضرر، معامله ریسک فری شده است. نقطه ورود، حد سود و حد ضرر (اولیه و بعد از انتقال) نشان داده شده است:
هج کردن معاملات: هجینگ (Hedging) روشی دیگر برای کاهش ریسک است که در آن پوزیشن مخالف (مثلاً Sell همزمان با Buy روی همان جفت ارز) باز میکنید تا نوسانات کوتاهمدت را خنثی کنید. این روش مانند بیمه عمل میکند و اغلب قبل از اخبار مهم استفاده میشود.
تفاوت اصلی هجینگ با ریسک فری چیست؟ هجینگ ریسک را موقتاً کاهش میدهد اما هزینه سوآپ/کمیسیون دارد و سود را محدود میکند، در حالی که ریسک فری روی معامله موجود تمرکز دارد و هدف حذف کامل ریسک اولیه بدون باز کردن پوزیشن جدید است. همچنین، مدیریت خروج از هج پیچیدهتر از ریسک فری است.
حتماً بخوانید:
رابطۀ وین ریت با ریسک به ریوارد چیست؟
استفاده از حد ضرر متحرک (Trailing Stop)
استفاده از حد ضرر متحرک (Trailing Stop)، روش سوم ریسک فری کردن معاملات است که به ۲ صورت دستی و اتوماتیک استفاده میشود. کلمۀ Trail، بهمعنی دنبالکردن است.
در این روش که به حد ضرر شناور نیز معروف است، پس از بازکردن پوزیشن و تعیین مقدار حد ضرر اولیه، با ورود معامله به سود، حد ضرر را نیز به همان مقدار جابهجا میکنیم. برای مثال در یک معاملۀ خرید، مقدار ۵۰ پیپ (Pip) را بهعنوان حد ضرر (SL) انتخاب میکنیم. حال با هر پیپ افزایش قیمت، حد ضرر را نیز یک پیپ به سمت بالا حرکت میدهیم. در واقع با حد ضرر، قیمت را با فاصلۀ ۵۰ پیپ، تعقیب میکنیم و تا جایی پیش میرویم که قیمت برگردد و با فعالکردن حد ضرر، معامله را ببندد. فاصلۀ ۵۰ پیپ را صرفاً در این مثال استفاده کردیم و شما باید مقدار متناسب با استراتژی خود را استفاده کنید. در تصویر زیر، شماتیکی از نحوۀ معامله با حد ضرر متحرک (Trailing Stop) یا شناور را مشاهده میکنید:
نحوۀ قراردادن حد ضرر متحرک در تکنیک ریسک فری (Trailing stop)
برای استفاده از حد ضرر متحرک (Trailing Stop)، شما میتوانید به ۲ روش دستی یا اتوماتیک، حد ضرر را جابهجا و قیمت را دنبال کنید. در روش دستی، با هر پیپ جابهجایی قیمت، شما باید حد ضرر را بههمان مقدار، تغییر دهید. این روش نیازمند آن است که دائماً آنلاین باشید و معاملات را بررسی کنید. روش دوم، استفاده از پلتفرمهایی است که گزینۀ Trailing Stop را پشتیبانی میکنند و شما باید بعد از ورود به معامله، عدد مورد نظر برای تعقیب قیمت را وارد کنید و حد ضرر، بهصورت اتوماتیک همراه با قیمت حرکت خواهد کرد. در این روش نیز، نیاز است که پلتفرم معاملاتی شما آنلاین باشد و نباید ارتباط سیستم شما با بروکر قطع شود.
روش دیگر این است که حد ضرر را براساس پرایس اکشن جابهجا کنید. در این حالت نیاز نیست با هر پیپ حرکت قیمت، حد ضرر را تغییر دهید. شما میتوانید در صورت حرکت قابلتوجه قیمت در سود، حد ضرر را به پشت نواحی حمایت و مقاومت یا سطوح مهم منتقل کنید و اصطلاحاً معامله را در سود قفل کنید. برای استفاده از هر کدام از این روشها باید درک کاملی از استراتژی معاملاتی خود داشته باشید. بههمین دلیل است که توصیه میشود قبل از شروع معاملات، استراتژی خود را در یک حساب دمو آزمایش کنید. شما باید در صورتی معاملات واقعی را شروع کنید که به سودآوری دائمی رسیده باشید.
نکات مهم و اشتباهات رایج در ریسک فری کردن معاملات
ریسک فری کردن معاملات یکی از کلیدیترین ابزارهای مدیریت ریسک در فارکس است که اجازه میدهد معاملهگر سود کسبشده را حفظ کند و ریسک ضرر اولیه را حذف نماید. این کار معمولاً پس از رسیدن معامله به سود کافی انجام میشود تا حد ضرر به نقطه ورود یا بالاتر منتقل گردد. معاملهگران گاهاً در ریسک فری کردن دچار اشتباهاتی میشوند که در این بخش به بررسی برخی از مهمترین این اشتباهات خواهیم پرداخت.
بزرگترین اشتباه، “خفه کردن معامله” است؛ یعنی معاملهگر به محض اینکه پوزیشن کمی وارد سود شد، فوراً حد ضرر را به نقطه ورود منتقل میکند. بازار برای حرکت نیاز به فضا و نوسان (نفس کشیدن) دارد و این کار باعث میشود معامله شما با کوچکترین اصلاح قیمتی بسته شود و سپس قیمت به سمت هدف اصلی حرکت کند. نکته حیاتی دیگر، لحاظ کردن هزینهها است. نقطه سربهسر واقعی شما دقیقاً نقطه ورود نیست، بلکه باید هزینه اسپرد و کمیسیون را هم پوشش دهد. اگر حد ضرر را دقیقاً روی عدد ورود بگذارید، در صورت فعال شدن، شما به اندازه اسپرد و کمیسیون ضرر خواهید کرد.
در جدول زیر، برخی از مهمترین اشتباهات و راهکارهای مقابله با آنها ذکر شده است:
|
نوع اشتباه |
پیامد |
راهکار |
|
انتقال زودهنگام حد ضرر به نقطه ورود |
بسته شدن معامله در اصلاحهای جزئی و از دست دادن جامپهای اصلی قیمت. |
حداقل ۱:۱ ریسک به ریوارد صبر کنید. |
|
نادیده گرفتن اسپرد/کمیسیون |
خروج از معامله با ضرر جزئی به جای خروج سربهسر واقعی. |
حد ضرر را کمی بالاتر از نقطه ورود (به اندازه پوشش اسپرد) قرار دهید. |
|
ریسک فری قبل از خبر |
فعال شدن حد ضرر با اسلیپیج به دلیل واید شدن اسپرد در زمان خبر. |
قبل از اخبار مهم، یا معامله را کامل ببندید یا فاصله بیشتری برای حد ضرر در نظر بگیرید. |
|
هجینگ بیش از حد به جای ریسک فری |
پرداخت هزینههای معاملاتی بیشتر |
برای انتقال SL تمرکز اصلی را روی پرایس اکشن گذاشته و ریسک فری را در اولویت بگذارید. |
این نکات کمک میکنند تا ریسک فری را مؤثرتر اجرا کنید و از ضررهای غیرضروری جلوگیری نمایید.
تفاوت ریسک فری در فارکس با بازار کریپتو و سهام
اجرای استراتژی ریسک فری در فارکس به دلیل ماهیت ۲۴ ساعته و نقدینگی بسیار بالا، تفاوتهای بنیادی با بازار کریپتو و سهام دارد. در فارکس، قیمتها معمولاً پیوستگی دارند و “گپهای قیمتی” کمتر رخ میدهند؛ این یعنی وقتی حد ضرر را به نقطه ورود منتقل میکنید، احتمال اینکه قیمت دقیقاً در همان نقطه سفارش شما را ببندد بسیار بالاست. اما در بازار کریپتوکارنسی، نوسانات شدید لحظهای میتواند باعث اسلیپیج شود؛ یعنی قیمت با یک پرش ناگهانی از روی حد ضرر ریسکفری شدهی شما عبور کند و شما عملاً با ضرر خارج شوید. در بازار سهام نیز به دلیل بسته شدن بازار در پایان روز، احتمال باز شدن قیمت با گپ در روز بعد وجود دارد که ریسک فری کردن را در معاملات میانمدت (Swing) چالشبرانگیز میکند.
بنابراین، ریسک فری در فارکس به دلیل ثبات نسبی جریان سفارشات، عملکرد قابلاطمینانتری دارد، در حالی که کریپتو و سهام نیاز به ابزارهای پیچیدهتر دارند و ریسکهای ساختاری بیشتری (مانند هزینه سوآپ یا گپ) وجود دارد.
سخن پایانی
ریسک بخش جداییناپذیر بازارهای مالی است. در واقع معاملهگری را میتوان بازی احتمالات نامید. قطعیتی در کار نیست. بههمین دلیل، بدون مدیریت ریسک، معاملهگران بازنده خواهند بود. در این مقاله به آموزش ریسک فری پرداختیم و استراتژیهای ریسک فری (Risk Free) معاملات را معرفی کردیم. شما در صورت تطابق این روشها با استراتژی خود، میتوانید از این روشها استفاده کنید، تا بتوانید بازدهی نهایی معاملات خود را افزایش دهید.








